2872 Sayılı Çevre Kanunu

ÇEVRE KANUNU

 

Kanun Numarası : 2872                                                     Kanun Tarihi : 9.8.1983

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Tanımlar ve İlkeler

Amaç

Madde 1_ Bu Kanunun amacı, bütün vatandaşların ortak varlığı olan çevrenin korunması, iyileştirilmesi; kırsal ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynakların en uygun şekilde kullanılması ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynaklarının en uygun şekilde kullanılması ve korunması; su toprak ve hava kirlenmesinin önlenmesi; ülkenin bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerinin korunarak, bu günkü ve gelecek kuşakların sağlık, uygarlık ve yaşam düzeyinin geliştirilmesi ve güvence altına alınması için yapılacak düzenlemeleri ve alınacak önlemleri, ekonomik ve sosyal kalkınma hedefleriyle uyumlu olarak belirli hukuki ve teknik esaslara göre düzenlenmektedir.

Tanımlar

Madde 2- Bu Kanunda geçen;

  • “Çevre Korunması” terimi; ekolojik dengenin korunması, havada, suda, toprakta kirlilik ve bozulmaların önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için yapılan çalışmaların bütününü,
  • “ Ekolojik Denge” terimi; insan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünü.
  • “Çevre Kirliliği” terimi; insanların her türlü faaliyetleri sonucu , havada , suda ve toprakta meydana gelen olumsuz gelişmelerle ekolojik dengenin bozulması ve aynı faaliyetler sonucu ortaya çıkan koku, gürültü ve atıkların çevrede meydana getirdiği arzu edilmeyen sonuçları,
  • “Kirleten” terimi; fiilleri sonucu doğrudan veya dolaylı olarak çevre kirliliğine sebep olan gerçek ve tüzel kişileri,
  • “Atık “ terimi, herhangi bir faaliyet sonucunda çevreye atılan veya bırakılan zararlı maddeleri,
  • “Alıcı Ortam” terimi; atıkların bırakıldığı yakın veya uzak çevreyi ifade eder.

İlkeler

Madde 3- Çevre korunmasına ve çevre kirliliğinin önlenmesine ilişkin genel ilkeler şunlardır:

Çevrenin korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olup, bunlar bu konuda alınacak tedbirlere ve belirlenen esaslara uymakla yükümlüdürler.

Çevre korunmasına ve kirliğine ilişkin karar ve önlemlerin alınmasına ve uygulanmasında; insan ve diğer canlı varlıkların sağlığının korunması, alınacak önlemlerin kalkınma çabalarına olumlu ve olumsuz etkileri ile fayda ve maliyetleri dikkate alınarak kısa ve uzun vadeli değerlendirmelerin yapılması esastır.

Arazi ve kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşlar, kalkınma çabalarını olumsuz yönde etkilememeyi dikkate alarak çevrenin korunması ve kirlenmesi hedefini gözetirler.

Ekonomik faaliyetlerde ve üretim metotlarının tayininde çevre sorunlarının önlenmesi ve sınırlandırılması amacıyla en elverişli teknoloji ve yöntemler seçilir ve uygulanır.

(Değişik: 3.3.1988-3416-1,md.) Kirlenmesinin önlemesi, sınırlandırılması ve mücadele için yapılan harcamaların kirleten tarafından karşılanması esastır. Kirletenin kirlenmeyi durdurmak, gidermek ve azaltmak için gerekli önlemleri almaması ve ya bu önlemlerin yetkili makamlarca doğrudan alınması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan gerekli harcamalar 6813 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre kirletenden tahsil edilir.
Ancak kirletenler, kirlenmesinin önlemesi ve sınırlanması için yapılan giderleri ödeme yükümlülüğünden söz konusu kirlenmeyi önlemek için gerekli her türlü tedbiri aldıklarını ispat etmek kaydıyla kurtulabilirler.

(Değişik: 3/3/1988-3416/1.md.) İnilebilecek en düşük kirlenme seviyesi esas alınarak, bu seviyenin üstünde meydana gelebilecek kirlemeler için bu Kanunu 18’inci maddenin (ı) bendinde belirlenen ücretler ayrıca alınır.

Çevrenin korunması ve kirlenmenin önlenmesi konusunda alınacak tedbirler bir bütünlük içinde tespiti ve uygulanması esastır.

İKİNCİ BÖLÜM

Merkezi ve Mahalli İdari Bölümleri ve Görevleri

Merkez 4*(Mülga: 9.8.191-KHK-443/43 md.)

İl Çevre Kurulu

Madde 5-(Mülga: 13.3.1990-KHK-409/12 md.)

Madde 6-7 (Mülga: 8.6.198-KHK-222/3/md.)

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çevre Korunmasına İlişkin Önlemler ve Yasaklar

Kirlenme yasağı

Madde 8- Her türlü atık ve atığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.

Kirlenme ihtimalinin bulunduğu durumlarda ilgililer kirlenmeyi durdurmak, kirlenenin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.

Çevre korunması

Madde 9-(Değişik: 3.3.1988-3416/4.md,)

Kırsal ve kentsel alanda arazi kullanım kararına uygun olarak tespit edilen koruma alanları ve bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanım esasları yönetmelikte belirlenir.

Tespit edilen bu esaslar çerçevesinde aşırı ve yanlış kullanım, her türlü çöp ve atıkların yurt dışından getirilmesi nedeniyle ülkenin temel ekolojik sistemlerinin dengesinin bozulması, hayvan ve bitki türlerinin nesillerinin tehlikeye düşürülmesi, doğal zenginliklerin bütünlüklerinin tahribi yasaktır.

Bakanlar Kurulu, ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemi olan çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı alanları, tabii güzelliklerin ileriki nesillere ulaşmasını emniyet altına almak üzere gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla, “Özel Çevre Koruma Bölgesi” olarak tespit ve ilan etmeye, bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma esasları ile plan ve projelerin hangi Bakanlıkça hazırlanıp yürütüleceğini belirlemeye yetkilidir.

Yukarıdaki fıkraya göre uygulamanın gerçekleştirilmesi amacıyla, ilgili Bakanlıkça 27.9.1984 gün ve 3046 sayılı Kanunun 17. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendi hükümlerine göre geçici teşkilat kurulabilir. Bu bölgelere ilişkin plan ve projelerin hazırlanmasında 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı Kanunun 9’uncu maddesi hükümleri uygulanmaz.

Çevresel Etki Değerlendirmesi

Madde 10- Gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler bir “Çevresel Etki Değerlendirme Raporu” hazırlarlar. Bu raporda çevreye yapılabilecek tüm etkiler göz önünde bulundurularak çevre kirlenmesine sebep olabilecek atık ve artıkların ne şekilde zararsız hale getirilebileceği ve bu hususta alınacak önlemler belirtilir.

“Çevresel Etki Değerlendirme Raporu”nun; hangi tip projelerde isteneceği, ihtiva edeceği hususlar ve hangi makamca onaylanacağına dair esaslara yönetmelikte belirlenir.

İşletme İzni ve Haber Verme Yükümlülüğü

Madde 11- Gerçekleştirilmesi planlanan kurum, kuruluş ve işletmeler mevzuatta öngörülen arıtma tesis ve ya sistemlerini müstakil veya ortak olarak kurmakla yükümlüdürler. Arıtma tesis veya sistemleri kurulup işletmeye hazır hale getirilmedikçe kurum, kuruluş ve işletmelere işletme ve kullanım izini verilmez.

İşletme izin alarak faaliyete geçen herhangi bir kurum, kuruluş ve işletme, faaliyetlerinde değişiklikler yapmayı ve tesisini büyütmeyi planladığında girişimlerini önceden mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür. Mülki amir durumu derhal Başbakanlık Çevre Müsteşarlığına ve ilgili bakanlığa bildirir.

Her türlü atık ve atıkların atılması, uzaklaştırılması veya zararsız hale getirilmesi ile yükümlü kuruluşlar da bu işlemlerin yerine getirilmesinde çevreye zarar vermeyecek önlemleri alırlar.

Atık ve atıkların doğrudan veya dolaylı şekilde alıcı ortama verilmesinde uygulanması gereken teknik usuller alıcı ortamın özelliği ve ortamdan yararlanma imkanlarıgözönünde tutularak yönetmelikte belirlenir.

Denetim

Madde 12-(Değişik; 3.3.1988-3416/5.md)

Atık, atık ve yakıtların atılması, uzaklaştırılması, zararsız hale getirilmesi ve ithali ile ilgili denetimler Çevre Genel Müdürlüğünce yapılır. Denetimlerin nasıl yapılacağı, denetleme elemanlarının nitelikleri, yönetmelikle belirlenir.

Kuruluş ve işletmeler faaliyetlerinin denetlenmesi için kullandıkları yakıtın ve çıkardıkları atık ve atıkların özellik ve miktarına ilişkin bilgileri sürekli ve düzenli olarak belirlemek, bu hususu belgelemek ve bunları Çevre Genel Müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler.

Zararlı Kimyasal Maddeler

Madde 13- Havada, suda veya toprakta kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan kimyasal maddelerin üretim, ithal, taşıma, depolama ve kullanımında çevre korunması esasları dikkate alınır. Bu tür maddelerin üretim, ithal, taşıma. Depolama ve kullanımına ilişkin sınırlamalar yönetmelikle belirlenir.

Gürültü

Madde 14- Kişilerin huzur ve sükûnunu, beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde yönetmelikle belirlenen standartlar üzerinde gürültü çıkarılması yasaktır. Fabrika, atölye, işyeri, eğlence yeri, hizmet binaları, konutlar ve ulaşım araçlarında gürültünün asgariye indirilmesi için gerekli önlemler alınır.

Faaliyetlerin Durdurulması

Madde 15- Bu konuda yazılı yasaklara aykırı hareket eden veya kanunla belirtilen yükümlülükleri yerine getirmek üzere esasları yönetmelikle belirlenen yeteri kadar bir süre verir.

Bu süre içinde yasaklara aykırı hareket ve yükümlülüğü yerine getirmekten dolayı ayrıca ceza verilmez.

Bu süre sonunda bunları yapmayan kurum, kuruluş veya işletmelerin faaliyeti, yasağın veya yerine getirilmeyen yükümlülüğün çeşit ve niteliğine göre kısmen veya tamamen, süren veya süresiz olarak durdurulur.

Tehlikeli hallerde faaliyetlerin durdurulması

Madde 16- Çevre Kirliliğinin toplum sağlığı yönünden tehlike yarattığı hallede Sağlık ve Sosyal Yardımla Bakanlığı kendiliğinde veya Başbakanlık Çevre Müsteşarlığının talebi üzerine, bu kirlenmeye yol açan faaliyetlerin geçici bir süre için kısmen veya tamamen durdurulmasına karar verir ve karırın uygulanmasını mahallin en büyük mülki amirinin, vereceği kararla da durdurulabilir. Bu karar derhal Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ile Başbakanlık Çevre Müsteşarlığına bildirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çevre Kirliliğini Önleme Fonu

Fonun Kurulması ve Fondan Yararlanma

Madde 17- Çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için “Çevre Kirliliğini Önleme Fonu” kurulmuştur.

Çevre kirliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için gerekli harcamaların %45’ine kadarı, en çok yirmi yıl vadeli kredilerle Çevre Kirliliğini Önleme Fonundan desteklenir.

Fonun Gelirleri

Madde 18- (Değişik: 3.3.1988-3416/6.md.)

Çevre Kirliliğini Önleme Fonunun gelirleri:

  • Motorlu taşıt araçlarının her fenni muayenesi sırasında fenni kuayene ücretinin beşte biri ıranında, bir defaya mahsus olmak üzere motorlu taşıt alım vergisi tutarının dörtte biri oranında ayrıca tahsil edilen bedellerden,
  • Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre gemi siciline tescil edilen 18 (dâhil) grostonun üzerinde olan her türlü deniz aracından groston başına yılda alınacak yediyüzelli lira
  • Havada taşıt araçlarından yurtiçi taşımaları için ayrıca alınacak yolcu başına bilet bedelinin binde beşinden ve taşınan yük için ton başına yılda alınacak yediyüzelli lira
  • Çevre Genel Müdürlüğünün bütçesine bu amaçla her yıl konan ödeneklerden,
  • Fon’dan verilecek kredilerin faizleri ile banka faizlerinden,
  • Bağış ve yardımlardan,
  • Bu Kanunla alınması hükme bağlanan iştirak payları, tazminat ve gerecin satışından elde edilen gelirlerden,
  • Fon’a ait tesis ve işletmelerce üretilen araç ve gerecin satışından elde edilen gelirlerden,
  • Merkez çevre kurulunca çevre kirliliğine yol açtığı belirlenen işlemlerden, aşağıdaki tarifeye göre alınacak iştirak paylarından,

 

Çevre kirliliğine Alınacak ayılık iştirak payı tutarı

Yol açan işletmeler 1,DereceII. DereceIII. Derece

1.Grup 600.000TL 400.000TL 200.000TL

2.Grup 400.000TL 200.000TL 100.000TL

3.Grup 200.000TL 100.000TL 50.000TL

4.Grup 100.000TL 50.000TL 25.000TL

5.Grup 50.000TL 25.000TL 12.000TL

j) Bu Kanuna göre verilecek para cezalarından oluşur.

Bakanlar Kurulu bu tarifede yer alan aylık iştirak payları tutarlarını her grup ve/veya her derece itibariyle ayrı ayrı veya topluca 10 katına kadar artırmaya veya Kanunda yazılı miktarlara kadar indirmeye, ayrıca bu maddenin (i) bendi dışındaki maktu ve nispi hadlerini ayrı ayrı veya topluca (0)’a kadar indirmeye veya %50’sine kadar artırmaya yetkilidir.

Fonun gelirleri bir Devlet bankasında açılacak hesapla toplanır.

Bu maddenin (a),(b),(c) bentleri gereğince toplanan ilgililerce en geç ertesi ayın onbeşine kadar Fonun Devlet Bankasındaki hesabına yatırılması zorunludur. Tahsil edilen gelirleri ve ödenecek iştirak paylarını zamanında yatırmayanlar hakkında Fon İdaresi, 6183 sayılı edilmesi için Fon mükellefinin bağlı olduğu vergi dairesinden talepte bulunur. Vergi dairesinde mükellefiyeti olmayanların Fona ödemeleri gereken meblağın hangi dairece tahsil edileceğine Maliye ve Gümrük Bakanlığı karar verir.

Vergi Dairesi tahsil ettiği Fona ait meblağı Maliye ve Gümrük Bakanlığının belirleyeceği esaslara göre Fonun devlet bankasındaki hesabına aktarır.

Bu maddenin (ı) bendi gereğice alınacak iştirak payları büyükşehir belediye hudutları içinde büyükşehir belediyeleri tarafından makbuz karşılığı tahsil edilerek mahallin en büyük mal memurluğuna yatırılır. Diğer yerlerde bu iştirak paylarını almaya mahallin en büyük mülki amiri yetkilidir. Bu iştirak payları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal memurluğunca tahsil edilir.

Mahallin en büyük mülki amiri veya büyükşehir belediye başkanlıklarınca tahsil edilen iştirak paylarının %30’ u tahsil il ilgili işlemler ve bölgenin çevre kirliliğini önleme projelerinde kullanılmak üzere tahsilâtın yapıldığı yer il özel idaresi veya tahsil eden büyükşehir belediyesine, %70 ise iştirak paylarının toplandığı ayı takip eden ayın onbeşine kadar Çevre Kirliliğini Önleme Fonuna aktarılır.

Zamanında bu işlemi yerine getirmeyen ilgili kuruluşlar Fon icin toplanan meblağı %10 fazlasıyla öderler. Gecikmeye sebep olanlar hakkında kanuni işlem yapılır.

Fon idaresi ile bu idarenin emrinde kurulan Fon; kurumlar vergisinden, yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden, yapacakları her türlü muameleler dolayısıyla damga vergisinden, açtıkları krediler dolayısıyla lehte tahakkuk edecek faizler banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaftır.

Fonun Kullanılması

Madde 19- Çevre Kirliliğini Önleme Fonu Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı aracılığı ile kullanılır.

Fonun ita amiri Çevre Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Devlet Bakanıdır.

Bu Fondan yapılacak harcamalar 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ve 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale Kanununu hükümlerine tabi değildir.

Fonun gelir ve giderlerine ilişkin belgeler bütçe yılının hitabından itibaren üç ay içinde denetlenmek üzere Sayıştay Başkanlığına verilir.

Fon ancak aşağıdaki maksatlar için kullanılır.

  • Çevre kirliliğini önleyici araştırma faaliyetleri,
  • Çevrenin temizlenmesi,
  • Çevre kirliliğini önleyici eğitim faaliyetleri,
  • Personel yerleştirilmesi,
  • Teknoloji ve proje satın alınması,
  • Proje yarışmaları düzenlemesi,
  • Arıtma tesis yapılacak olan gerçek ve tüzel kişilere kredi yardımı,
  • (Değişik:3.3.1988-3416/7 md.) Çevre kirliliğini önleyici ve çevreyi iyileştirici faaliyetlerde kullanılacak olan her türlü araç gereç alımı, bu araçların bakımı, onarımı ile bu tür araç gerecin yapımı için kurulacak tesis ve işlemler,
  • ı) Ağaçlandırma,
  • i)Hayvan ve bitki nesillerinin ıslahı için yapılacak çalışmalar,
  • Fonun gelirlerinin tahsili, tespit edilecek Devlet Bankasına yatırılması, kullanımı ile ilgili hususlar ve esaslar Maliye Bakanlığının uygun görüş alınarak yönetmelikle belirlenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İdari Nitelikteki Cezalar

Madde 20- Gerçek kişilerden bu Kanunun;

  • (Değişik: 4.6.1986-3301/2 md.) 8’inci maddenin birinci fıkrasındaki yasağa uymayanlara 100.000 lira; aynı maddenin ikinci fıkrasındaki yükümlülüğü, yetkili mercilere usulüne göre yapılan bildirime rağmen yerine getirmeyenlere 500.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986-3301/2 md.) Yönetmelikle gösterilen koruma ve kullanım esaslarına aykırı davranmak suretiyle 9’uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki yasaklara uymayanlara 100.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986-3301/2 md.) Yönetmelikle belirtilen sınırlamalara uymamak suretiyle 13’üncü maddesine aykırı davranışta bulunanlara 1.000.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986-3301/2 md.) 14’üncü maddesine aykırı davranışta bulunan ve önlemleri almayanlara 50.000 lira,

Yukarıdaki fiiller kuruluş ve işletmeler tarafından işlendiği takdirde; bu maddede belirtilen cezalar kuruluş ve işletmelere üç katı olarak, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 182’nci maddesi gereğince bilanço esaslarına göre defter tutması gereken kuruluş ve işletmelere ise bu cezalar beş katı olarak verilir.

Kuruluş ve İşletmelere Verilecek İdari Nitelikte Cezalar

Madde 21- Bu Kanunun;

  • (Değişik: 4.6.1986-3301/3 md.) 11’inci maddenin birinci fıkrasındaki yükümlülüğü yerine getirmeyen kuruluş ve işletmelere 1.000.000 lira, aynı maddenin üçüncü fıkrasındaki önlemleri almayan kuruluş ve işletmelere 500.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986-3301/3 md.) 11’irci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen haber verme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş ve işletmelere 300.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986-3301/3 md.) 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen yükümlülüklere uymayan kuruluş ve işletmelere 500.000 lira para cezası verilir.

Bu fiilleri işleyen kuruluş ve işletmeler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 182’nci maddesi gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gereken mükelleflerden ise bu maddede belirtilen cezalar üç katı olarak verilir.

Gemiler için verilecek cezalar

Madde 22- Bütün sahillerimizde, karasularımız ile iç sularımız olan Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarında, liman ve körfezlerimiz, tabii ve suni göllerimiz ile akarsularımız bu Kanunun 8’inci maddesinin birinci fıkrasındaki kirletme yasağına uymayan gemiler ile deniz vasıtalarına;

  • (Değişik: 4.6.1986 -3301/4 md.) Balast tahliyesi yapan tankerlerden, 1000 (dâhil) gros tona kadar olanlara 5.000.000 lira, 1000 ila 5000 (dâhil) gros ton arasındakilere, 10.000.000 lira, 5.000 gros tondan fazla olanlara 50.000.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986 -3301/4 md.) Tankerler dâhil diğer gemilerden her türlü atık ve atık döken sintine tahliyesi yapanlara 18 (dâhil) ila 1.000 (dâhil) gros ton arasındakilere, 5.000.000 lira, 1.000 gros tondan fazla olanlara 10.000.000 lira,
  • (Değişik: 4.6.1986 -3301/4 md.) 18(hariç) gros tona kadar olan gemilere ve gemi tarifine uymayan denizi kirleten veya sintine basan ( iki zamanlı kıçtan takmalı ve benzine yağ karıştırarak çalışan motorlu teknelerin eksoz kirletmeleri hariç) deniz vasıtalarına 300.000 lira,
  • para cezası verilir.

Fiillerin tekrarı

Madde 23- Bu kanunun20,21 ve 22’nci maddelerinde belirtilen fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir katı artırılarak verilir.

İdari cezalarda yetki(Değişik: 4.6.1986-3301/2 md.)

Madde 24- (Değişik: 4.6.1986-3301/5 md.)

Yukarıdaki maddelerde gösterilen cezalar doğrudan doğruya mahallin en büyük mülki amiri tarafından verilir. Bu cezalar 6813 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre mal memurluğunca tahsil edilir. Ancak 22’nci maddede gösterilen cezalar:

  • Büyükşehir Belediye hudutları içinde kalan sahillerimiz, boğazlarımız ile liman ve körfezlerimizde; göl ve karasularımızda cezalar Büyüksehir belediye Başkanlarınca verilir. Cezayı derhal ve defaten ödemeyen ve bu hususta teminat ve kefalet göstermeyen gemiler, diğer deniz vasıtaları seyrüsefer faaliyetten men olunur.
    Ceza ödenmediği takdirde, bu ceza 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usul Hakkında Kanun hükümleri gereğince tahsil edilir.
    Büyükşehir Belediyeleri tarafından verilen para cezaları makbuz karşılığında tahsil edilerek mahallin en büyük mal memurluğuna yatırılır. Mal memurluğuna yatırılan cezanın %20’si Büyükşenir Belediyesine, %80’i Çevre Kirliliğini Önleme Fonu’na aktarılır. Çevre Kirliliğini Önleme Fonu’na aktarılan miktarın %50’sine kadar olan kısmı Sağlık ve Sosyal Yadım Bakanlığı’nın önerisi ile çevre sağlığını ıslahı işlerinde kullanılır.
  • Büyükşehir Belediyelerinin hudutları dışında kalan denizlerimizde cezalar doğrudan doğruya Sahil Güvenlik bot komutanlarınca verilir. Cezayı derhal ve defaten ödemeyen gemiler ve götürülebilen diğer deniz vasıtaları en yakın ve uygun limana götürülerek savcılığa teslim edilir ve bu gemiler hakkında (a) fıkrasında belirtilen hususlar uygulanır.
    Kendi makineleri ile tahrik edilemeyen deniz vasıtaları hakkında gerekli zabıt tutularak, durum en yakın sahildeki il veya ilçe merkezindeki savcılığa intikal ettirilir.
  • Büyükşehir Belediye hudutları dışında kalan yerlerde yapılan kirletmeler ile deniz, liman, bütün göl ve akarsulara yapılan kirletmeler için mülki amirlerin ceza verme yetkileri saklıdır. Gerekli denetimi yukarıdaki esaslara uygun olarak yaparlar.

Makbuz karşılığında tahsil edilen para cezaları, mahallin en büyük mal memurluklarına yatırılır.

Gemi ve deniz araçlarına verilecek cezalarda suçun tespiti cezanın kesilmesi usulleri ile ceza uygulamasında kullanılacak makbuzların şekli, dağıtımı ve kontrolü hususundaki esaslar yönetmeliklerle belirlenir.

İdari cezalara itiraz

Madde 25- İdari cezalara karşı, cezanın tebliğ tarihinden en geç yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir.

İtiraz idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.

İtiraz zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.

İtiraz üzerine verilen cezalar kesindir.

Mahkemece verilecek cezalar

Madde 26- 12’nci maddede gösterilen belgeleme yükümlüğünü yerine getirirken gerçeğe aykırı belge düzenlemelere fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası hükmolunur.

12’nci maddedeki yükümlülüğü yerine getirirken yetkili makamlara yanlış ve yanıltıcı bilgi verenlere altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

Diğer kanunlarda yazılı cezalar

Madde 27- Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari nitelikteki cezalar bu fiiller için diğer kanunlarda yazılı cezaların uygulanmasına engel olmaz.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Kirletenin sorumluluğu

Madde 28-(Değişik: 3.3.1988-3416/8 md.)

Çevreyi kirletenler ve çevreye zarar verenler sebep oldukları kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı kusur şartı aranmaksızın sorumludurlar,

Kirletenin, meydana gelen zararlardan ötürü genel hükümlere göre de tazminat sorumluluğu saklıdır.

Teşvik

Madde 29- Kirliliğin önlenmesi ve giderilmesine ilişkin faaliyetler teşvik tedbirlerinden yararlandırılır. Bu amaçla her yılın başında belirlenen teşvik sistemine Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı’nın görüşü alınarak yeni esaslar getirilir.

Teşvik tedbirleri ile ilgili esaslar yönetmelikle belirlenir. Bu Kanunda belirlenen cezalara neden olan fiilleri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, verilen süre içinde söz konusu yükümlülüklerini yerine getirmedikleri takdirde bu maddede yazılı teşvik tedbirlerinden yararlanamazlar ve daha önce kendileri ile ilgili olarak uygulanmakta olan teşvik tedbirleri durdurulur.

İdari makamlarca başvurma

Madde 30- Çevreyi kirleten veya bozan bir faaliyetten zarar gören veya haberdar olan gerçek ve tüzel kişiler, idari makamlara başvurarak bu faaliyetin durdurulmasını isteyebilirler.

Yönetmelikler

Madde 31- (Değişik: 3.3.1988-3416/9)

Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkarılacak yönetmelikler ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Çevre Genel Müdürlüğünce hazırlanır. Kanunun yürürlüğe girmesinden başlayarak en geç beş ay içinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulur.

Uygulanmayacak Hükümler

Madde 32- (Değişik: 3.3.1988-3416/10 md.)

Bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak yönetmeliklerin yayımından itibaren deniz kirliğinin yürürlüğe konulacak yönetmeliklerin yayımından itibaren deniz kirliğinin önlenmesi hususunda 618 sayılı Limanlar Kanunun 4 ve 11’nci maddeleri gereği yürürlükte bulunan ceza hükümleriyle 1380 sayıl Su Ürünleri Kanununun 3288 sayıl Kanunla değişik geçici 1’inci maddesi hükümleri uygulanmaz.

Ek Madde l-(4.6.1986–330/6 md. İle gelen Ek md. Hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)

Bu Kanu

nla 18’inci maddesinin (a),(b),(c), ve (d) fıkralarında öngörülen fona katılma payları ile 20,21 ve 22’nci maddelerinde belirtilen ceza miktarlarını on katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

Geçici Madde 1- (2872 sayılı Kanunun numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.

Bu Kanunda belirtilen ilgili yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar gemiler ve değer deniz taşıt araçlarına 618 sayılı Limanlar Kanunun hükümlerine göre denizlerin kirletilmesi ile ilgili olarak yapılan ceza uygulamasına devam olunur.

Geçici Madde 2-(Ek: 3.3.1988-3416/11.md.)

Bu Kanunun 12 ve 13’üncü maddelerinde belirtilen ilgili yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, her türlü yakıt, atık, atık ve kimyasal maddenin ithali Çevre Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Devlet Bakanı’nın onayına tabidir.

Yürürlük:

Madde 33- Bu Kanun yayımı tarihinden yürürlüğe girer.

Yürütme:

Madde 34- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

2872 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜKLTEN KALDIRILDIĞI HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuatın

Yürürlükten Kaldırılan Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi

2872 sayılı Kanunu 4.5.6.7’inci maddeleri ve diğer

Kanunların bu KHK’ye aykırı hükümleri 8.6.1984 KHK-222 30

2872 sayılı Kanunun 5’irci maddesi 13.3.1990 KHK-409 12

2872 sayılı Kanunun 4’üncü maddesi 9.8.1991 KHK-443 43